Een korte geschiedenis van onze kruiden

Er was een tijd dat ziektes en ongevallen werden behandeld door allerlei magische rituelen uit te voeren, al dan niet met gebruik van bepaalde kruiden. De behandeling was voorbehouden aan wat wij sjamanen zouden noemen. 

In het westen kwam in de 5e eeuw voor christus een verandering in het denken over ziektes en de oorzaken daarvan. In de Hippocratische geschriften, die toegeschreven zijn aan Hippocrates, staan meer dan 250 kruiden beschreven met hun toepassingen. En belangrijker nog, een beschrijving over de oorzaak van ziektes en hoe die te voorkomen. Het zou een standaardwerk worden, dat als uitgangspunt diende voor medici aan het begin van onze jaartelling.

De Griek Dioscorides schreef in de 1e eeuw na christus een omvangrijk, vijfdelig, werk 'De Materia Medica', waarin hij nauwgezet meer dan 750 kruiden met hun werking beschrijft.
Galenus, een Griekse arts uit de 2e eeuw na chr., vervolmaakt de tot dan toe bekende werken en voegde er nieuwe kruiden en inzichten aan toe. Zijn theorie over het gebruik van geneeskrachtige kruiden bleef meer dan 1000 jaar gelden.

Rond het jaar 1000 schreef Ibn Sina of Avicenna, een Spaanse arts van moorse afkomst, een omvangrijk werk waarin alle geneeskundige kennis van die tijd was opgenomen.  In die Canon Medicinae staan ook Indische en Arabische geneesmiddelen. Het bleef tot de 15e eeuw het beste boek over medicijnen.

De kruidenleer kreeg een nieuwe impuls door de ontdekking van Amerika, waar men tot dan toe onbekende kruiden vond. Net als de uitvinding van de boekdrukkunst, waardoor boeken een veel groter publiek konden bereiken. Overal in Europa schreven medici en plantkundigen over kruiden en hun toepassingen. In de Nederlanden was dat Dodeneus, die in 1554 zijn "Cruydtboek" publiceerde.

Naast het uiteenzetten van eigen waarnemingen en de beschrijving van kruiden uit de 'Nieuwe Wereld' grepen de middeleeuwse schrijvers veel terug op oude schrijvers als Avicenna en Dioscorides. De aanvullingen die men deed bestonden nog al eens een keer uit overdrijvingen.

Met de Verlichting werd veel kennis als zijnde niet rationeel aan de kant gezet. De mens begon zijn zoektocht naar andere wegen om ziektes te kunnen genezen. Ook de kruidenleer werd betrokken bij het wetenschappelijk onderzoek, vooral het onderzoek naar de werkzame stoffen van medicinale planten.
In de tweede helft van de 19e eeuw slaagden wetenschappers er in de werkzame stoffen uit kruiden te isoleren en zo ontstond de farmaceutische industrie. Daarmee kwam voorgoed een scheiding tussen geneeskrachtige kruiden en medicijnen.

Tegenwoordig is iedereen het er wel over eens, dat de medische kennis van een arts en apotheker onontbeerlijk is in de bestrijding van ziekten. Toch blijven kruiden werkzaam tot nut van onze gezondheid en horen ze meer thuis in de huisapotheek dan vrij verkrijgbare medicijnen en chemische suplementen.

Als klachten aanhouden, ga dan altijd naar je huisdokter!

 Blijf op de hoogte van tips en recepten
door de seizoenen heen en schrijf je hier in